Nifanye Nini Watoto Wangu Wanapoanza Kukataa Kwenda Kanisani?

Inaweza kuwa jambo la kuumiza moyo na kuchanganya kwa mzazi pale ambapo mtoto aliyekuwa akifurahia kwenda kanisani anapoanza kuonyesha kutopenda kwenda kanisani.

Iwe ni mtoto wa miaka mitano au kumi na tano, mabadiliko hayo yanaweza kuibua maswali mazito moyoni mwa mzazi kama: Nilikosea wapi? Au Je, hii ni hatua ya kawaida tu ya ukuaji, au kuna jambo kubwa zaidi linaendelea?

Kama unapitia changamoto hii, ujue hauko peke yako. Wazazi wengi hukutana na hali kama hii, hasa katika ulimwengu wa leo unaobadilika kwa kasi sana.

Kama unajiuliza jinsi ya kushughulikia hali hii pale mtoto wako anapoanza kujitenga na kanisa, endelea kusoma. Makala haya yanatoa mwongozo wa kiimani na wa vitendo utakaokusaidia kukabiliana na hali hii nyeti kwa hekima, upendo, na matumaini.

Utajifunza:

• Sababu zinazoweza kumfanya mtoto apoteze hamu ya kwenda kanisani
• Jinsi ya kuzungumza na mtoto wako bila kuleta migogoro au mabishano
• Biblia inafundisha nini kuhusu kulea maisha ya kiroho nyumbani
• Hatua unazoweza kuchukua ili kumsaidia mtoto kurudisha hamu ya mambo ya kiroho
• Jinsi ya kutegemea mwongozo wa Mungu na kubaki na moyo wa matumaini kama mzazi

Tuanzie kwa kuangalia baadhi ya mambo yanayoweza kumfanya mtoto wako kupoteza hamu na msukumo wa kwenda kanisani.

Kwa nini watoto wanaweza kupoteza hamu ya kwenda kanisani

Inaweza kuwa jambo la kukatisha tamaa kwa wazazi pale watoto au vijana wanapokosa tena hamu ya kuhudhuria kanisani.

Mabadiliko haya mara nyingi hayatokei ghafla. Huanzia taratibu, kama vile mtoto kuwa na uvivu wa kuamka siku ya kanisa, au kuanza kulalamika kwamba “kanisa linachosha” au halihusiani na maisha yake.

Huenda ikawa ni mtoto anayekataa kwenda kwenye vipindi vya watoto kanisani, au kijana anayehisi kutengwa na kukosa nafasi ya kuunganishwa na kundi la vijana. Mara nyingi, sababu za hali hiyo hutofautiana kulingana na mtoto au kijana husika.

Baadhi ya watoto hufikia hatua ambapo mazingira yao ya sasa ya ibada hayawavutii tena kama zamani, huku wengine wakivutiwa zaidi na marafiki zao au ushawishi wa mitandaoni kuliko uzoefu wa kanisani. Wengine pia huanza kuwa na maswali na mashaka kuhusu Mungu, Yesu Kristo, au Biblia hasa wanapokuwa katika kipindi cha ujana. Mara nyingi, mashaka hayo sio ishara ya uasi, bali ni sehemu ya kawaida ya ukuaji wa imani yao.

Katika kizazi hiki cha kidijitali, vijana huzungukwa na mawazo, mitazamo, na ushawishi mbalimbali unaoweza kubadilisha namna wanavyoiona imani na maisha. Kanisa lisipokuwa mahali ambapo wanaweza kuuliza maswali yao kwa uhuru, kusikilizwa, na kueleweka, wanaweza kuanza kujiondoa taratibu.

Kama wazazi Wakristo, tunapofahamu changamoto hizi, tunajifunza kuwajibu watoto wetu kwa upendo, uvumilivu, na neema badala ya hofu, hasira, au kulazimisha.

Basi, hatua inayofuata ni ipi? Hebu tuangalie jinsi ya kuanza na kuendesha mazungumzo haya kwa hekima na upendo.

Jinsi ya kuzungumza na mtoto wako bila kusababisha migogoro

Photo by Barbara Olsen

Njia muhimu ya kumsaidia mtoto kurejesha mtazamo mzuri kuhusu kwenda kanisani ni mazungumzo yenye upendo, sio mabishano au kulazimishana.

Watoto wanahitaji kuhisi wanasikilizwa na kueleweka, sio kuhukumiwa. Anza kwa kuwauliza maswali yanayowapa nafasi ya kueleza hisia zao kwa uhuru, kama vile, “Ni kitu gani unachokifurahia kuhusu siku ya kwenda kanisani?” au “Ninaweza kufanya nini ili kwenda kanisani kuwe na maana zaidi kwako?”

Usiwalazimishe vijana kuhudhuria ibada kana kwamba hawana chaguo jingine. Ingawa kuwa na utaratibu wa kudumu ni muhimu, vijana wanahitaji pia kupewa nafasi ya kufanya maamuzi yao wenyewe. Badala ya kuwafanya waende kanisani kwa kulazimishwa, wasaidie kutambua thamani ya kumchagua Mungu kwa hiari yao. Jenga kwanza uhusiano mzuri na wa karibu nao, kisha waongoze hatua kwa hatua katika maisha ya kiroho.

Badala ya kuona hali hii kama tatizo au uasi, itazame kama nafasi ya kuimarisha uhusiano wenu. Wape uhuru wa kueleza hisia zao, maswali yao, na changamoto wanazopitia bila kuhofia kukosolewa au kuhukumiwa.

Wanapohisi wanaeleweka na kukubalika, huwa rahisi zaidi kufungua mioyo yao kwa mafundisho na mwongozo wa kiroho. Kwa kuwasikiliza kwa upendo na subira, tunawaonyesha upendo wa Mungu kwa vitendo na kujenga tena imani na uaminifu ambao unaweza kuwasaidia kumkaribia Mungu kwa hiari yao wenyewe.

Kadiri uaminifu unavyoongezeka, ni muhimu kuangalia Biblia inafundisha nini kuhusu malezi na namna ya kuwaongoza watoto katika maisha ya kiroho.

Mafundisho ya Biblia kuhusu malezi ya kiroho ndani ya familia

Biblia, katika Agano la Kale na Agano Jipya, inaonyesha kuwa familia ina jukumu muhimu la kuwalea watoto katika njia za Mungu na kukuza maisha ya kiroho nyumbani.

Katika Kumbukumbu la Torati 6:6-7, Mungu anawaagiza wazazi kuwafundisha watoto wao Neno lake kwa bidii na kulifanya kuwa sehemu ya maisha ya kila siku. Vivyo hivyo, Waefeso 6:4 inawakumbusha wazazi wa Kikristo kuwalea watoto wao kwa upendo, wakiwafundisha na kuwaongoza katika njia za Bwana badala ya kuwakatisha tamaa au kuwakasirisha.

Kuhudhuria kanisani ni muhimu, lakini sio jambo pekee linalojenga imani. Ukuaji wa kiroho wa kweli hutokea katika maisha ya kila siku nyumbani na kwenye matendo ya kawaida. Watoto wanapowaona wazazi wao wakiishi imani yao—wakisali, wakisoma Neno la Mungu, na kuonyesha upendo—hujifunza kwamba kumfuata Mungu ni mtindo wa maisha, sio jambo la siku ya ibada tu.

Kuonyesha furaha wakati wa ibada, kuipa Biblia nafasi ya kwanza katika familia, na kuzungumza kuhusu upendo wa Mungu katika maisha ya kila siku kunaweza kusaidia kuamsha upya hamu ya kiroho kwa watoto. Hata kama kwa sasa hawapendi sana ibada za watoto au vikundi vya vijana, mwenendo wako wa maisha ya imani utaathiri zaidi kuliko maneno au mahubiri.

Hata hivyo, safari ya imani ya mtoto inahitaji pia maamuzi yake binafsi. Basi, unaweza kumsaidiaje katika safari hiyo ya kiroho?

Hatua unazoweza kuchukua ili kuchochea upya hamasa ya kiroho

Photo by Lynn Van den Broeck on Unsplash

Kumsaidia mtoto au kijana kupata tena furaha ya kumwamini Mungu na kuwa sehemu ya jamii ya waumini kunahitaji uvumilivu na muda, lakini inawezekana.

Hizi ni hatua za vitendo unazoweza kuchukua:

• Omba kila siku kwa ajili ya mtoto wako, ukiomba Mungu akupe hekima, uvumilivu na fursa za kuimarisha uhusiano naye.
• Mshirikishe katika shughuli za kanisa zenye maana; kama huduma za watoto au vijana hazivutii, tafuta njia nyingine kama muziki, media au huduma za jamii.
• Badilisha mtazamo wa kanisa kuwa jamii ya watu wanaojali na kusaidiana, si mahali pa ibada tu. Wasaidie kuunganishwa na marafiki na walezi wanaowajali kweli.
• Jifunzeni Biblia pamoja, sio kwa kufundisha tu bali pia kujifunza na kuzungumza kwa pamoja, ukiruhusu maswali yao kuelekeza mjadala.
• Vunja utaratibu wa kawaida kwa ubunifu—badilisha aina za ibada za familia, tumia mafunzo ya kuvutia, maigizo au matembezi ya asili yanayochochea mazungumzo ya kiroho.

Zaidi ya yote, kuwa na subira. Imani hukua hatua kwa hatua na katika nyakati tofauti. Kazi yako ni kupanda mbegu, kuimwagilia, na kumwachia Mungu ukuaji wake.

Lakini unapofanya yote haya, usisahau pia kujitunza wewe kama mzazi.

Jinsi ya kumtegemea Mungu na kubaki na moyo thabiti kama mzazi

Kuona mtoto akigoma kwenda kanisani kunaweza kumfanya mzazi ajisikie na hatia, aogope au ahangaike. Lakini Biblia inatukumbusha kwamba hata watu wa Mungu wamewahi kupotea na baadaye kurudi, kama inavyoonekana katika mfano wa mwana mpotevu (Luka 15). Hii inatupa faraja kwamba hali hii sio ya kwako peke yako na kuna tumaini la mabadiliko.

Badala ya kumlazimisha mtoto kuamini, mwamini Roho Mtakatifu afanye kazi katika moyo wake. Endelea kuomba, kuishi maisha yanayoonyesha Kristo, na usikate tamaa. Pia, jizungushe na wazazi wengine wa Kikristo wanaoelewa changamoto unazopitia ili upate faraja na nguvu.

Tumia changamoto hii kama nafasi ya kukuza zaidi uhusiano wako na Yesu Kristo. Soma Biblia sio kwa ajili ya majibu tu, bali pia kupata amani ya moyo. Endelea kumwabudu Mungu hata kama mtoto wako hashiriki, na liache kanisa liwe chanzo chako cha nguvu na usaidizi wa kiroho.

Mungu amekukabidhi mtoto wako, sio kwa ajili ya kumdhibiti katika safari yake ya imani, bali kwa ajili ya kuandamana naye kwa upendo, uvumilivu na tumaini.

Kushikilia tumaini: Neno la mwisho kwa wazazi

Safari ya malezi ina changamoto na mabadiliko mengi yasiyotabirika. Watoto wanapokuwa na mashaka au kuacha kuhudhuria kanisa, inaweza kumfanya mzazi ahisi kama ameshindwa. Lakini ukweli ni kwamba sio kushindwa—ni nafasi ya kiroho ya kukua pamoja nao. Kujibu kwa upole, hekima na upendo wa kudumu kunaakisi moyo wa Mungu.

Endelea kujitoa katika safari ya muda mrefu ya kiroho ya mtoto wako. Usipime mafanikio kwa mahudhurio ya haraka kanisani, bali kwa mbegu za imani unazopanda kupitia maombi, uhusiano wa karibu, na mfano wa maisha yako. Kwa wakati wake, mbegu hizo zinaweza kukua na kuzaa uhusiano wa kweli na Yesu Kristo unaodumu maisha yote.

Unahitaji zaidi faraja au mbinu za vitendo za malezi ya kiimani?

Tembelea sehemu yetu ya Familia kupata maarifa yanayotokana na Biblia yatakayokusaidia kulea kwa hekima, imani na ujasiri. Utapata majibu ya vitendo, faraja, na ushauri unaoeleweka unaotokana na Maandiko Matakatifu.

Hapa kuna makala nzuri za kuanza nazo:

• Ninawezaje kulea watoto wanaomcha Mungu katika dunia ya leo?
  Jifunze jinsi ya kulea kwa kusudi, kupandikiza maadili ya kiroho, na kuwasaidia watoto kustawi licha ya changamoto za kitamaduni za leo.
• Ninawezaje kuwafanya watoto wangu wasikilize bila kupiga kelele?
  Gundua njia za mawasiliano zenye heshima na ufanisi zinazojenga uaminifu na kupunguza migogoro nyumbani.
• Ninawezaje kuweka sheria kwa watoto wangu bila kuwa mkali kupita kiasi?
  Pata uwiano kati ya nidhamu yenye upendo na uhuru, ili watoto wakue wakiwa na uwajibikaji na heshima.

Acha rasilimali hizi zikusaidie kuimarisha safari yako. Hauko peke yako—tuko pamoja nawe katika safari hii.